Menswaardig

Menswaardig

In de uitzending van De Vijfde Dag van 23 oktober jl. stond de vraag 'Moet alles wat medisch gezien kan?' centraal (ofwel: doorbehandelen bij terminale kanker of niet).

Het palliatieve zorgteam van het Rijnland Ziekenhuis te Arnhem werd in hun handel en wandel door de camera van De Vijfde Dag gevolgd. De medici uit dit betreffende zorgteam begonnen een paar jaar geleden als 'pioniers', en zij zijn in hun benaderingswijze nu een voorbeeld voor vele andere ziekenhuizen.

Het uitgangspunt van dit team is: de patiënt. En dan vooral de vraag richting de patiënt: 'Hoe kunnen we zorgen dat u het stukje leven dat u nog hebt, zo goed mogelijk doorkomt?'

Best een logisch uitgangspunt, zou je denken, maar blijkbaar is dit iets nieuws in Neerlands Zorgland.

Citaat van een internist-oncoloog die binnen dit team werkt: '(....) We werden technisch zo goed met alle machines en dergelijken, dat ik mij begon af te vragen of er ook nog ruimte is om naar de patiënt te kijken, met hun ziek zijn'.

Deze zogenoemde ruimte werd in dit ziekenhuis vervolgens gecreëerd, en zo ontstond een aantal jaar geleden dit zorgteam dat kijkt naar de hele mens, en niet alleen naar de diagnose. 

Dit houdt in dat er niet alleen gesprekken worden gevoerd rondom de diagnose, maar ook over wat er nog meer speelt in het leven van de patiënt. Want de patiënt is niet de ziekte alleen, en niet alleen met de ziekte.

Een journalist stelt echter in dit item aan een arts uit het zorgteam de terechte vraag: 'Tot hoever mag u zich bemoeien?'

Waarop de arts antwoord dat hij zich 'met heel veel' mag bemoeien: 'Ik hoef niet alleen te kijken naar chemotherapie of diagnostiek, ik kijk naar het hele mensbeeld'.

In de studio zit een medisch adviseur van Achmea, en ook zij beaamd: 'Je kan niet zeggen dat je alleen naar de diagnose kanker kijkt, dat is te weinig. Je moet kijken: hoe is dit voor de patiënt?' 

Zo was er in het item bijvoorbeeld een jonge moeder te zien, die terminaal ziek was. 

Zij legde uit dat voor haar, in tegenstelling tot sommige andere kankerpatiënten, kwantiteit van leven in zekere zin zwaarder woog dan kwaliteit.
Dit omdat haar jongste zoontje pas vier jaar oud was, en hij nu pas herinneringen van haar zou ontwikkelen. Dan is een paar maanden leven erbij belangrijker dan in het geval zij bijvoorbeeld een bejaarde vrouw zou zijn geweest. Dan zou kwaliteit van leven voorop staan.

Oftewel: het komt erop neer dat er bij dit zorgteam als het ware een lichtje is gaan branden, en zij tot het besef zijn gekomen dat het belangrijk is om niet alleen naar diagnostiek te kijken, maar naar de hele mens. 

Hierbij bleek ook nog eens dat deze benadering heel wat extra kosten aan onnodige behandelingen scheelt. Omdat er meer werd gekeken naar waar echt behoefte aan was, in plaats van als een gek te focussen op diagnostiek, bleek er qua behandeling vaak veel minder nodig.

Het klinkt allemaal heel logisch. 

Toch is deze kleine omwenteling in dit gedeelte van de Nederlandse Gezondheidszorg opmerkelijk te noemen, omdat er bij deze benadering sprake is van een meer holistische kijk op de gezondheid in plaats van de gangbare, puur wetenschappelijke benadering.

Ik zie dit als een grote winst, en ik begrijp niet waarom niet de hele zorg is ingericht op deze benadering.

Het pionierswerk dat het palliatieve zorgteam in Arnhem verricht juich ik dan ook van harte toe.

Hoewel ik moet zeggen dat ik het wel wrang vind dat pas bij mensen die terminaal ziek zijn een 'menswaardige benadering' (benadering waarbij niet alleen naar de diagnose, maar naar de hele mens wordt gekeken) wordt toegepast, in plaats van bij alle typen patiënten. 

Mijns inziens wordt het tijd dat de hele Nederlandse Gezondheidszorg de meer holistische benadering gaat toepassen.

De reguliere zorg kan iets leren van onder andere de antroposofische geneeskunde - welke naar mijn mening ten onrechte vaak zeer negatief wordt weggezet in de media in dit land - , die al sinds jaar en dag naar de hele mens kijken, en niet alleen naar de diagnose van een patiënt.