Zwarte Piet
De Zwarte Piet kwestie, ik vind hem
ingewikkeld.
Mijn eerste neiging is te zeggen dat
het onzin is dat het fenomeen Zwarte Piet een uiting van racisme is,
immers: het is niet racistisch bedoelt. Ook voel ik mij enigszins
aangevallen in deze discussie.
Ik ben namelijk een groot fan van de
Sinterklaastraditie, juist omdat zo überNederlands
is, één van de laatste
Nederlandse tradities die nog (enigszins) overeind staat. Heel anders
dan bijvoorbeeld het Kerstfeest, dat volledig geamerikaniseerd is en
daardoor mijns inziens een veel hollere (commerciële) betekenis
heeft gekregen dan het Sinterklaasfeest.
Ook in het licht van de tijd gezien, de
tijd van globalisering en daardoor steeds meer opheffing van de eigen
culturele waarden die voorheen als vanzelfsprekend bij een eigen
identiteit van een land horen, lijkt het willen behouden van die
laatste eigen culturele traditie een reële wens.
Wanneer ik mij echter verplaats in de
partij die zich gekwetst voelt door het fenomeen Zwarte Piet, dan kan
ik mij daar óók iets bij
voorstellen. Wanneer je de voorbeelden hoort van bijv., de moeder van
Quinsy die op een beledigende manier door een collega wordt betiteld
als 'Zwarte Piet', dan gaan ook mijn haren overeind staan.
Ofschoon ik ook de neiging heb om te
denken: dat is een exces. Een exces van een samenleving die in
principe niet racistisch is. Ergo: de meeste mensen die het
Sinterklaasfeest vieren zullen daar geen enkele racistische gedachte
bij hebben, laat staan iets uiten in die trant.
Het feit echter, dat Zwarte Piet in
sommige Sinterklaasliedjes behalve als een held, ook letterlijk ofwel
figuurlijk wordt neergezet als 'de knecht' van Sinterklaas, is ook
niet mis.
En ik kan mij voorstellen dat dat een
kwetsende lading heeft, omdat het refereert aan het pijnlijke
slavernij verleden.
En misschien zit daar wel juist de zere
plek, de oorzaak, waarvan de hele Zwarte Piet discussie slechts een
symptoom is. Er is te weinig aandacht in Nederland voor het
slavernijverleden, waarin onze voorvaderen behoorlijk grove misdaden
hebben gepleegd.
Nooit heeft bijv. de Surinaamse
bevolking hier verontschuldigingen of erkenning voor gekregen vanuit
de Nederlandse overheid. Wellicht is dat hetgeen waar deze discussie
eigenlijk om draait. En wordt het tijd dat het dan inderdaad ook dáár
over gaat.
Ik kan mij zo voorstellen, dat wanneer
met name de Surinaamse bevolking, meer erkenning heeft gekregen voor
deze schandvlek uit de Nederlandse historie, er vanuit hun kant ook
meer begrip zal zijn voor ons verlangen om onze traditie te laten
voorleven.
Want die is mij heel wat waard; ook
omdat ik mij van geen kwaad bewust ben. Ik ben namelijk geen racist,
en zal te allen tijde racisme willen bestrijden.
Daarnaast vind ik echter niet dat een
ieder die zich slecht behandelt voelt, altijd in het gelijk gesteld
moet worden, alleen uit angst om voor racist te worden uitgemaakt.
Wanneer ik mijzelf daarnaast een
spiegel probeer voor te houden, en denk aan de stierenvechten in
Spanje, dan besef ik: ook dat is een traditie. In mijn ogen een rare
traditie, die wat mij betreft wel mag worden afgeschaft.
Aan de andere kant denk ik: wie ben ík
om er iets over te zeggen?
Immers; ik ben geen Spanjaard, ik weet
niet hoe het voelt om een Spanjaard te zijn, en opgegroeid te zijn
met een dergelijke traditie.
Zo leer ik dat het aan de ene kant
wellicht makkelijk te oordelen is als buitenstaander, en snel klaar
te staan met je morele oordeel.
Anderzijds is het ook makkelijk om de
argumenten van de tegenpartij al te nsel snel terzijde te schuiven
met het argument dat het aanstellerij is.
Naar mijn idee zouden beide partijen
met elkaar in gesprek moeten gaan om te kijken waar deze discussie
werkelijk om draait. En dan is het de bedoeling dat beide partijen
proberen zich in te leven in elkaar. Ik denk dat dat de discussie al
een stuk vooruit zal helpen, in plaats van alleen op te komen voor de
eigen gevoelens die deze kwestie oproept.
Dan zullen Sint en Piet ons huisje vast
niet voorbijrijden dit jaar.
